Anders terug na even helemaal weg

Ja, ik was even weg. Letterlijk en figuurlijk.

Ik was uitgenodigd om samen met 10 andere vrouwen een week in een huis in Fionthorp te zijn. Fionnphort is een heel klein plaatsje op het eiland Mull in Schotland, waar de veerboot naar Iona vertrekt. Vanuit dat huis konden we elke dag Iona met haar magische energie en geschiedenis bezoeken.

Samen met een vriendin ging ik op reis. We vlogen naar Edinburg en huurden daar een auto om in een dag of vijf rondtoerend door het Schotse landschap in Achaban House in Fionnphort te arriveren.

Op dag twee van onze tour ging het mis. Het links rijden ging me gemakkelijker af dan ik had gedacht. Toch nam ik een bocht naar links met rotsachtige berm iets te kort. Ik voelde hoe we een steen raakten aan de onderkant van de auto. Vriendin Trees riep geschrokken:”Oh, Cora, je gaat te kort door de bocht!”. Ik reed door. Na een kilometer bleek de linker voorband heel erg lek te zijn. We zetten de auto zo goed en kwaad als dat ging in de berm. Daar zaten we dan. We belden de verhuurder, die ons doorschakelde naar een bandenreparatieservice. Drie uur later vervolgende we onze reis.

We bezochten Loch Leven (alleen al vanwege de naam) en reden door naar St. Andrews aan de oostkust. We hadden ondertussen een overnachting geregeld in Dundee, zo’n 30 miles daar vandaan. We hadden nog alle tijd voor een wandeling langs de zee.

Gevallen

We liepen over een muurtje naar een rotspartij op het strand. Ik ging voorop. Dan hoor ik een noodkreet achter me: “Coraaaaa, help!”  Trees was van het muurtje gevallen en lag kreunend en bloedend in het zand. Bril kapot, bloedende snee in de wenkbrauw waardoor haar gezicht eruit zag alsof het nooit meer goed zou komen. “Mijn knie, ik kan niet meer lopen”, zei Trees. Lieve mensen boden hulp aan. Een man in een scootmobiel, bood zijn wandelstok aan, zodat Trees naar de auto zou kunnen lopen. Er kwam al heel snel een vrouw met een EHBO koffertje, die uiterst vriendelijk en rustig Trees’ gezicht schoonmaakte, de hoofdwond bekeek, en een indrukwekkend verband aanbracht. 

Enigszins opgelapt besloten we linea recta naar het hotel in Dundee te rijden.
De auto mochten we gratis vlak voor de ingang parkeren en er was gelukkig een lift. Eenmaal bijgekomen van de grootste schrik, en na inname van de nodige pijnstillers, genoten we van een heerlijk avondmaal. Trees kwam weer een beetje bij van de schrik.

Maar met mij was er ondertussen ook iets gebeurd. Na jaren op reis geweest te zijn met mijn lieve Wim in zijn rolstoel, zou ik na zijn overlijden voor het eerst weer een vakantie hebben waarin ik onbelemmerd zou kunnen gaan wandelen en moeilijk begaanbare plekken verkennen. Ik zou geen rolstoel hoeven duwen deze keer. En wat gebeurde… ik was na twee dagen alweer op reis met een ‘gehandicapte’. Ik voelde me weer helemaal terug bij waar ik vandaan kwam. Met liefde gaf ik Trees mijn ondersteunende arm, alsof ik met Wim liep.

Weer op reis met een 'gehandicapte'

De dagen erna zetten we onze reis voort. Noordwaarts door de Cairngorms en daarna weer zuidwaarts langs Loch Ness en Fort William op weg naar Oban om de boot te nemen naar Mull. We genoten van het prachtige landschap en de uiterst vriendelijke Schotten. Af en toe ging ik een stukje in mijn eentje wandelen. De knie van Trees leek gekneusd, die had rust nodig. Ik maakte foto’s om haar te laten zien wat ik had gezien. Ik reisde op dezelfde manier als ik altijd met Wim had gedaan.

Na vijf dagen kwamen we die vrijdag als eerste aan bij Achaban House. De andere vrouwen arriveerden al snel daarna. Trees installeerde zich op een fantastische bank, voor het zonnige raam met uitzicht op Loch Pottie en de heuvels erachter. Haar knie was nog steeds pijnlijk en haar been werd dikker in plaats van dunner. “Als dit maandag nog niet beter is, ga ik maandag met jullie naar de arts hier op het eiland”, zei Rinske, de organisator van het samenzijn. Zij kwam er al jaren en wist de weg.

Iedereen ontfermde zich een beetje over Trees, en Trees genoot daarvan. Ze bleef achter als ik er alleen of met een paar anderen op uit ging. Ik voelde me vervreemd en emotioneel. Ik was zo blij met alle steun en aandacht die Trees kreeg van deze lieve vrouwen. Ik werd totaal ontzorgd.

Die maandag gingen we naar de arts. Een prachtige rit van 20 minuten over een weg waar je tegenliggers alleen maar kon passeren bij de passeerplekken. De arts vermoedde een breuk en verwees ons door naar het ziekenhuisje, 40 minuten verderop. Het rijden door dit zonnige, lege, ruige heuvellandschap was geen straf. Het was dat de aanleiding zo vervelend was, maar we hadden ook wel plezier en zouden onderweg lekker lunchen.

In het super kleine ziekenhuis werden we allervriendelijkst ontvangen en er kon meteen een foto van de knie worden gemaakt. Conclusie: gebroken. Trees kreeg een brace aangemeten van haar lies tot aan haar enkel. Been mocht absoluut niet buigen. Met Trees dwars op de achterbank gezeten reden we terug naar Fionnphort. “Heeft deze auto ook een kinderslot?” vroeg Trees. We moesten er maar om lachen. Maar helemaal veilig voelde ze zich niet zo tussen die twee deuren geklemd op de achterbank.

Eenmaal weer bij de groep aangekomen, drong de situatie pas echt tot ons door. Hoe ga je naar het toilet met zo’n brace en gestrekt been? En hoe moet dat met naar bed gaan en ‘s ochtends vroeg? Eén van de vrouwen uit de groep was ooit verpleegkundige geweest. Doortastend trad ze op. “Ik kom hier straks om je te helpen naar bed te gaan en morgenochtend help ik je ook”, zei ze tegen Trees. “Cora, jij hoeft niets te doen.”

Nog diepere rouw

Ik zonk nog dieper in mijn rouwproces. Ik wist niet dat er nog zoveel verdriet in me zat. De volgende dag ging ik alleen naar Iona. Liep door de ruïne van het vrouwenklooster, liep over de rotsen aan de zee. Voelde de koude wind, de rauwheid van het landschap. Liet mijn tranen gaan.

Een dag later gingen we met zijn allen naar Miek Zwamborn. Een bijzondere vrouw die met haar man op Mull is neergestreken. Miek doet veel, ze schrijft, ze maakt kunst met zeewier, weet heel veel van de natuur en bovenal… ze leeft het leven volop. Zeer inspirerend.
We gingen met Miek naar de zee. Zeewieren bekijken en proeven. Ze vroeg ons een stuk zeewier te zoeken en te vertellen waarom je dat stuk had gekozen. Ik pakte een stuk wat leek op een hand en een voet. Ik zag ook nog een rood zeewier. Heel kwetsbaar, Ik zag er een hartje in. Daarna vroeg ze ons in het zand iets te tekenen en daar dat zeewier in te verwerken. Ik tekende een groot hart en legde daar de hand, de voet en het hartje in.

We bespraken wat we hadden gemaakt. Ik was een beetje op afstand van de anderen. Toen ik omkeek naar mijn hart, zag ik dat een golf het net half wegspoelde. Het voelde alsof ik opnieuw afscheid nam van Wim. Ik liet mijn tranen stromen.

Inmiddels was Trees druk bezig te regelen dat ze met speciaal vervoer naar huis kon worden gebracht. Ze zag het niet zitten om nog verder te reizen dwars bij mij op de achterbank. Ik was blij dat ze deze keuze maakte. Ik besloot na deze week de reis alleen af te maken en nog vijf dagen verder te gaan nadat de vrouwen in de groep ieder hun weg vervolgden.

De manier waarop ik volledig werd ontzien, helemaal mijn eigen weg kon gaan, nergens mee werd belast. De liefde van de vrouwen in de groep. Zonder krabbenmand, allemaal gewoon zichzelf. Het was zo helend!
De hele reis was er telkens weer een roodborstje. Elke dag. Op een goed moment viel het zodanig op dat ik er niet om heen kon. Ik zag het als een aanwezigheid van Wim. Ik voelde me er erg door getroost.
Ook in de dagen dat ik alleen verder ging was er steeds een roodborstje. Maar ook waren er veel allervriendelijkste Schotten, die vaak heel open een gesprek met me aanknoopten. Dit alles maakte dat ik me alleenreizend, geen moment alleen heb gevoeld. De laatste dag van de reis was ik klaar om weer naar huis te gaan.

Anders verder

Ik voelde me anders. Ik voel me nog steeds anders dan voor deze reis. Een beetje liever voor mezelf. Ik was de laatste dagen van dat ruige wrede landschap van de westkust naar het vriendelijkere landschap van het midden en de oostkust gereden. Ik ontdekte dat dat ik behoefte heb aan beschutting en vriendelijkheid.

Toen ik de foto van het hart op het strand met het zeewier terug zag, ontdekte ik dat ik Wim opnieuw in mijn hart had gesloten. Ik was hem door wat gedoe met zijn kinderen een beetje kwijtgeraakt. Nu kan ik weer met liefde naar zijn foto kijken. Zijn de herinneringen weer gevuld met liefde.

En zo ben ik dankbaar. Dankbaar dat ik deze reis heb mogen maken. Ook al had ik me dat heel anders voorgesteld. Ook Trees is goed thuisgekomen. Voor haar een heel ander proces, maar ook voor haar heel helend.

Volgende stap: Theatervertelling over wat echt van waarde is in het leven

Mijn volgende stap liet zich eigenlijk al een beetje zien tijdens het schrijven van mijn boek. Deze reis heeft het nog helderder gemaakt. Ik wil graag meer zichtbaar en bewust maken wat in het leven werkelijk van waarde is. De mogelijkheid die ik heb gehad om er voor Wim te zijn toen hij een hersenstaminfarct kreeg. Hoe wij samen in liefde nog 16 jaar met elkaar hebben kunnen genieten van het leven. Hoe wij onze eigen weg daarin zijn gegaan, zo los mogelijk van beperkende systemen. De keuzes die we hebben gemaakt. De keuze die Wim heeft gemaakt.

Ik wil er mee de boer op in de vorm van een theatervertelling. Ik wil bij mensen het perspectief openen op wat echt van waarde is in het leven.

Als titel heb ik bedacht: ‘Wat als ik morgen dood ga?’

Hulp gevraagd

Ik heb al van alles bedacht en ben nu op zoek naar iemand die me verder kan helpen om er een succes van te maken. Een regisseur? Als je een tip hebt dan hoor ik dat graag. info@corapostema.nl