dinsdag 21 april 2020

Visie op het leven na corona in 2030

Weijland
Nu we oorona een beetje onder controle lijken te hebben en de maatregelen om verspreiding van het virus te voorkomen als steeds beperkender ervaren, wordt de roep om een visie voor de toekomst duidelijker. Een toekomst waar we ons bewuster zijn van de dreiging van een onvoorspelbaar virus. Doorgaan op de manier waarop we leefden wordt door steeds meer mensen als ongewenst en als slecht voor onze gezondheid gezien. Moeten we niet aan het werk om onze weerstand tegen dergelijke ziektes te verbeteren? Welke factoren zijn van invloed op het krijgen van bijvoorbeeld corona of andere virusinfecties?

Laat invloed op gezondheid leidend zijn voor de economische waardering van activiteiten en producten!


Er komen nu al onderzoeken naar de verbanden tussen corona en bijvoorbeeld luchtkwaliteit, algehele gezondheid en andere ziektes, woon-en leefsituatie, intensieve veehouderij en meer. De mogelijkheden om data te onderzoeken en verbanden te leggen waar eerder niet naar werd gekeken, zijn groot.
En misschien wel het allerbelangrijkste: Corona heeft aangetoond dat we onze gezondheid boven alles stellen. Opeens bleek er van alles mogelijk wat eerder niet voor mogelijk werd gehouden, allemaal om te voorkomen dat veel (kwetsbare) mensen zouden sterven.  Als het ons persoonlijk kan raken worden kosten noch moeite gespaard. Ik zie hierin een belangrijk aanknopingspunt om op door te bouwen. Onze gezondheid als leidend motief voor de toekomst. Een prachtig punt van herwaardering van wat we belangrijk vinden in het leven. Laten we dat eens doorvertalen in alles.
Laten we bij alles de vraag stellen: 'Wat draagt dit bij aan onze gezondheid?' en op basis daarvan bijvoorbeeld de prijs, belasting of beloning bepalen.
Al in 1948 door de WHO gedefinieerd: "Gezondheid is een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk welzijn en niet slechts de afwezigheid van ziekte of andere lichamelijke gebreken."
Nog mooier is de definitie van Machteld Huber en het Instituut voor Positieve Gezondheid:
'Gezondheid als het vermogen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven’

We gaan zien dat het risico op het krijgen van heftige complicaties bij corona of aanverwante virussen afhankelijk is van:
-  basisgezondheid
-  de sociale status en inkomen
-  intensieve veehouderij en landbouw
-  bevolkingsdichtheid
Dat biedt aangrijpingspunten voor de toekomst.

Hoe ziet gezondheid en kwaliteit van leven eruit op weg naar 2030?


Basisgezondheid

Ter verbetering van de basisgezondheid hebben mensen meer kennis nodig van de werking van het menselijk lichaam en de invloed van voeding, beweging, omgevingsprikkels, verontreinigingen in de leefomgeving en meer. Gezondheidskunde wordt een belangrijk vak op school. Het gezondheidsbewustzijn van de bevolking neemt toe. Industrieën springen daar handig op in. Ze produceren gezondere producten in minder verontreinigende productieprocessen. De overheid stimuleert dit. Ongezonde producten worden duurder, verontreinigende industrieën worden gesaneerd. Ook de intensieve landbouw.
Dit bewustwordingsproces van de bevolking wordt ondersteund door apps waarin ieder zijn gezondheidsinformatie zelf bijhoudt. Die data maakt het mogelijk op maatschappelijk niveau de invloed van bepaalde zaken op de volksgezondheid te meten. Gezondheid wordt weer iets van onszelf en niet meer exclusief van de medische wereld. We zien gezondheid niet langer als het ontbreken van ziekte, maar in volle breedte van het leven, zoals al in 1948 door de WHO gedefinieerd: "Gezondheid is een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk welzijn en niet slechts de afwezigheid van ziekte of andere lichamelijke gebreken." Of nog liever als: Het vermogen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven. 
De kennis van de invloed van medicijnen wordt nu breed toegankelijk. Zowel in positieve als negatieve zin. De bijwerkingen worden duidelijker. Het leidt tot veel minder medicijngebruik.We ontdekken weer wat we zelf kunnen bijdragen aan onze gezondheid. We gaan vaker naar buiten voor een wandeling of onze Taichi of Qigong oefeningen. We consumeren minder suiker en minder vlees, kweken onze eigen groenten en gezondheidskruiden. Dokters raadplegen we nog slechts voor als we er zelf echt niet meer uitkomen.
De zorg voor gezondheid is niet meer exclusief voor de 'zorgsector', maar is een verantwoordelijkheid voor ons allemaal geworden. We hebben er meer kennis over en meer tijd om voor onszelf en elkaar te zorgen.

Sociale status en inkomen

We onderkennen hoezeer armoede bijdraagt aan slechte gezondheidsomstandigheden voor mensen.
Tijdens de coronacrisis is op steeds grotere schaal door de overheid een bijdrage geleverd aan het inkomen van de bevolking. De link naar een basisinkomen werd al snel gelegd. Vanwege de vermindering van (financiële) stress en de manier waarop dit de maatschappelijke rust bewaart, ziet men de voordelen voor de kwaliteit van leven voor iedereen. Alle mensen kunnen nu verzekerd zijn van een bestaansrecht. Geld heeft sowieso een andere rol gekregen. Er heeft een herwaardering plaatsgevonden. Wat bijdraagt aan gezondheid wordt meer gewaardeerd. Dat wat gezondheid schade brengt (zoals vervuiling, afval, geluid, straling) wordt via financiële heffingen van de overheid steeds verder teruggedrongen of verboden.
Mensen zijn verzekerd van genoeg middelen om een gezond leven te kunnen leiden.
Inmiddels verscheen op 3 mei een advies van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving wat hier mooi bij aansluit. '(Samen) leven is meer dan overleven.'

Veehouderij en landbouw, voedselproductie
Hortus Populus

Via de gezondheidsdata die meer en meer voor iedereen beschikbaar komt en de verbanden die worden gelegd over oude sectorgrenzen heen, wordt nu duidelijk aangetoond wat bijdraagt aan gezondheid en wat niet. Zichtbaar wordt welke dieren of andere levende wezens zoals insecten, bacteriën, bijdragen aan op mens overdraagbare ziekten en welke niet. Dit verandert onze relatie tot dieren. Sommige houden we ver van ons vandaan, maar van andere ontdekken we onze afhankelijkheid. Bacteriën die we nodig hebben voor onze gezondheid, de functie van organismen tot elkaar, we ontdekken het steeds meer. Door de extensivering van de landbouw is er weer ruimte voor natuurlijk evenwicht in de bodem, in het water, in onze leefomgeving. De vermindering van het gebruik van bestrijdingsmiddelen vanwege het negatieve effect ervan op onze gezondheid, leidt tot herwaardering van natuurlijk evenwicht. Mensen hebben steeds meer een (gemeenschappelijke) tuin voor eigen voedselproductie en rust.
We komen steeds meer in balans met onszelf en onze leefomgeving. 
Ter onderbouwing van de noodzaak een artikel van Follow the Money: De epidemie na Q-koorts en corona zal ons weer overrompelen

Bevolkingsdichtheid

Zo dicht op elkaar leven als we deden in grote steden is op zijn retour. De besmettingskans is er groter omdat mensen er dicht op elkaar leven. De 1,5 m afstand die we tot elkaar moesten houden om besmetting met het coronavirus te voorkomen heeft tot veel verandering in de ruimtelijke inrichting van openbare ruimte geleid. We zijn ons meer gaan verspreiden. Steeds meer mensen hebben er voor gekozen om buiten de steden te gaan wonen. Werken doen we veel meer thuis, dus de noodzaak om elke dag naar een kantoor in de stad te gaan is er steeds minder. We treffen elkaar meer en meer buiten en zijn vanwege het beeldbellen veel efficiënter gaan vergaderen. Omdat de intensieve landbouw en veehouderij sterk is verminderd is er meer ruimte gekomen voor wonen en leven op het platteland met gemeenschappelijke voedselproductie.  De krimpregio's van jaren geleden zijn nu geliefd om te wonen. Door de andere manier waarop we in het leven staan hebben we geen buitenlandse werknemers meer nodig om het smerige en onaantrekkelijke werk te doen. Ook zijn er door de wijzigingen in de hele wereld veel minder migratiestromen naar onze regio. Dit alles heeft de druk op de volkshuisvesting sterk verminderd.
We zijn meer verspreid gaan wonen en hechten weer aan gemeenschapszin en helpen elkaar. 

Gevolgen voor de samenleving en controle

Mensen ervaren weer zingeving, hebben weer tijd voor elkaar. Vervuilende industrie en armoede bestaat bijna niet meer.  Criminaliteit is daardoor sterk afgenomen. Mensen hebben weer oog voor elkaar omdat ze zich bewust zijn dat de gezondheid van iemand anders ook bijdraagt aan die van jezelf. En omgekeerd. We houden elkaar op positieve wijze weer in de gaten. Politie krijgt een andere rol. Ze controleert gezond en duurzaam gedrag ook bij bedrijven!

En klimaat, milieu, fosfaat, CO2?
Dat is bijna geen probleem meer omdat het zich 'vanzelf' door onze andere manier van leven heeft opgelost.

maandag 6 april 2020

Willen wij een medische dictatuur?

Een verplichte app om bij te houden met wie je in contact bent. Op straat voor de ingang van de metro een apparaatje op je voorhoofd om te meten of je koorts hebt. We spreken elkaar aan op gedrag wat afwijkt van dat wat is voorgeschreven door de regering op advies van medici en virologen. We kijken er al bijna niet meer van op. Want het is toch allemaal voor onze eigen bestwil? Samen moeten we de vijand bestrijden. En dat mag wat kosten. Maar wie is de vijand?

Angst in de ogen van de IC arts
Het zien van de angst en paniek in de ogen van Diederik Gommers, intensivist en voorzitter van de landelijk IC-vereniging, raakte iets in mij. Hij was bang dat er niet voor alle mensen die hij zou kunnen helpen op de IC, ook daadwerkelijk een IC bed beschikbaar zou zijn. Dat hij mensen zou moeten laten sterven zonder een laatste reddingspoging, dat was voor hem het allerergste wat hem kon overkomen. Opeens zag ik een mens achter die persoon die tot dan alleen maar riep om nog meer intensive care bedden. Ik werd namelijk gek van al die aandacht voor IC zorg. Ik zie dit als slechts het topje van de ijsberg van een heleboel leed. Leed wat in mijn ogen even helemaal onterecht naar de achtergrond werd geduwd. We lijken het inmiddels zelfs normaal te gaan vinden dat we niet normaal afscheid mogen nemen van dierbaren die sterven, we mogen ze niet bezoeken als ze 'kwetsbaar' of ziek zijn. Allemaal om onze eigen bestwil.... maar mij maakt dat juist bang.

Bevrijding van de IC
De IC zorg is geloof ik het allerlaatste wat je als medicus kunt bieden om iemand te redden. Ik heb er ervaring mee. Mijn man lag na een hersenstaminfarct drie maanden op de IC. Elke dag zat ik naast zijn bed. Ik heb het als traumatisch ervaren, mijn man niet. Hij heeft aan de beademing zijn leven te danken, maar hij hoeft nooit meer naar een IC. Zodra ze dingen gaan meten is er altijd wel iets mis. Wim ligt ook ogenblikkelijk aan de zuurstof als ze hem opnemen, maar hij wil dat niet meer. Hij wil niet leven als kasplant, in de greep van de 'zorg'. Als we destijds het advies van de specialisten hadden gevolgd had hij nu al jaren in een verpleeghuis gezeten. Als hij nog zou leven dan. Want dan was hij of waarschijnlijk weggekwijnd tussen de 'kwetsbare ouderen', of hij zou worden gedrogeerd om hem rustig te houden. Ik zou het ook niet hebben aangekund om hem steeds te bezoeken. Ik zou verdrietig afscheid hebben genomen en me een leven lang schuldig hebben gevoeld. Onze band was denk ik toen nog niet sterk genoeg voor een verpleeghuisrelatie, we kenden elkaar pas twee jaar. Wij kozen er dus, tegen alle adviezen in, voor om samen thuis verder te leven. Met een ademapparaat naast het bed, sondevoeding en een rolstoel. We genieten van ons samenzijn.

De essentie van het leven uitbesteden aan de zorg?
En dat brengt me bij mijn angst. De angst dat medische zorg wordt verheven boven samenzijn en medemenselijkheid.
Blijven we naar onze 'kwetsbaren'  zwaaien achter het glas? Is het ook volgend jaar nog beter dat we binnen blijven of contact mijden om de mogelijkheid dat we anderen ziek maken uit te sluiten? Mogen we alleen nog sterven in eenzaamheid of in de nabijheid van een verpleegster achter een masker? Moeten we ons elk jaar laten vaccineren tegen alles wat een bedreiging kan zijn? Krijgen we huisarrest of een geldstraf als we dat niet doen?

Mijn Wim maakt zich geen zorgen zolang zijn sondevoeding geregeld is en ik er maar ben. Hij heeft het aanpassen aan omstandigheden tot kunst verheven. Ik probeer van hem te leren. Maar mijn angst voor sociaal isolement en doodgaan zonder fatsoenlijk afscheid te kunnen nemen, overheerst.

Laat de IC artsen en virologen alsjeblieft niet leidend zijn. Zij vergeten mensen te zien in de normale context van het leven! Leven dat zich in essentie niet wil laten controleren omdat risico en sterven daar onderdeel van zijn.