zondag 29 maart 2020

Wij weten het.... geen IC

Mijn partner Wim (65) slaapt elke nacht met beademing. Gewoon thuis. Nadat ik het apparaat op de tracheacanule in zijn luchtpijp heb aangesloten, vallen we samen op het ritme van 14 ademhalingen per minuut in slaap. Zo gaat het al 11 jaar, nadat hij een infarct in de hersenstam ternauwernood overleefde. Hij lag toen 3 maanden op de IC. Gelukkig mocht ik gewoon naast zijn bed zitten, zijn hand vasthouden. De beademing in de nacht bleef nodig, gelukkig kon dat ook thuis.


Beademen

Toen kwam Corona en de IC-crisis. Het eerste wat Wim zei:"Ik heb in ieder geval al een ademapparaat." Ja, en mij, zijn zoon of dochter om het te bedienen. In de zorg is dat beademen een 'voorbehouden handeling' die alleen door speciaal daarvoor opgeleide verpleegkundigen mag worden uitgevoerd. Op een gewone verpleegafdeling kan hij dus met zijn apparaat niet terecht.

"Wat wil jij?"

We kijken deze zondag samen naar Buitenhof op TV. Het gesprek met een arts gaat over de noodzaak om al voordat je eventueel Corona krijgt te bespreken of je sowieso wel naar een ziekenhuis of een IC wilt. Of het niet fijner is om thuis ziek te zijn en eventueel te sterven. Vraag is wel wie er dan voor je zorgt. Ik vraag Wim wat hij wil. Hij wil wel naar het ziekenhuis maar niet op een IC. We praten verder en ontdekken al pratend dat dat helemaal geen optie is. Hij moet vanwege de beademing sowieso naar een IC zodra hij in een ziekenhuis opgenomen wordt. En dan zal hij vanwege zijn verdere handicaps sowieso niet opgenomen worden. Dus dat is duidelijk. "Gelukkig heb ik thuis altijd nog mijn eigen ademapparaat" is zijn reactie.
Vervolgens hebben we het over mij. Ik kan natuurlijk ook Corona krijgen en heel ziek worden. Ik wil gewoon thuis ziek zijn. En als het heel erg wordt... dan ga ik gewoon thuis dood. "Dan gaan we samen", zegt Wim. Hij had net een overlijdensadvertentie gelezen van een stel dat samen uit het leven was gestapt.

Ik besluit voor de zekerheid mijn moeder van 89 jaar ook te bellen om te vragen wat ze wil. Ze kijkt altijd naar Buitenhof, ik ben sowieso benieuwd wat zo'n gesprek op TV met haar doet.
Ze heeft nog steeds elke ochtend hulp van de thuiszorg bij het aantrekken van haar steunkousen. Ook haar wekelijkse douchebeurt ging nog gewoon door. Alleen wordt haar maaltijd van 'Tafeltje dekje' nu bezorgd door jonge jongens in plaats van de bejaarde vrijwilligers. Ze vindt het bijzonder hoe het virus om zich heengrijpt over de hele wereld. Dit heeft ze nog nooit meegemaakt. Ze is niet bang. 
We hebben het over het gesprek in Buitenhof. Ze wil ook het liefst gewoon thuis in haar eigen bed dood gaan. Ze wil niet naar een ziekenhuis. Ik beloof nog naar haar toe te komen om voor haar te zorgen als ze ziek wordt. "Als je Corona krijgt kan het snel gaan", zegt ze. "Dan kruip ik in mijn bed en ga ik gewoon dood. Ik vind 89 jaar wel genoeg."


Zullen ze wel luisteren?

We zullen wel zien hoe het gaat. Ik vind het fijn dat we het er met elkaar over kunnen hebben. 
Nu is nog mijn enige angst dat ze mijn moeder toch nog naar het ziekenhuis gaan brengen. Ik hoop dat haar huisarts voordat ze eventueel ziek wordt, de vraag of ze dat wel wil aan haar voorlegt.



zaterdag 21 maart 2020

Lentekriebels in tijden van Corona

Alles is anders

Het is nog maar een week geleden dat mijn dochter nog vol goede moed voor een skivakantie naar Frankrijk vertrok. Ze hadden met een man of 10 een huisje gehuurd. Spelletjes mee, voor het geval dat de skiliften en pistes gesloten zouden worden. Bij aankomst hebben ze nog pizza gegeten in een pizzeria. De dag erop gingen de pistes dicht. Maandagavond hield premier Rutte een toespraak waarin duidelijk werd hoe erg het was en dat verdere maatregelen zeker vielen te verwachten. Een paar uur later sprak president Macron het franse volk toe met nog verdergaande maatregelen. Je mag je huis niet uit als het niet strikt noodzakelijk is. De volgende dag reed mijn dochter weer naar huis. Een bijzonder ervaring rijker, want reizen in Coronatijden is niet als anders.

Mijn partner Wim voelt zich niet kwetsbaarder dan anderen. "Als ik ziek word dan heb ik gewoon pech gehad", is wat hij zegt. We gaan ook nog naar vrienden op bezoek, waar we elkaars fysieke nabijheid mijden. Heel gezellig en fijn om onze ideeën over de toestand met elkaar te delen.
Speenkruid als kleine zonnetjes
Ook ga ik nog gewoon naar de winkel. Alleen het wc-papier en de zeep zijn uitverkocht. Ik neem wel een extra brood en kattenvoer mee. De sfeer in de winkel is apart. Iedereen loopt toch een beetje met een boog om elkaar heen. De strepen op de vloer bij de kassa wijzen op het houden van afstand. Buiten staat een oudere vrouw naast haar fiets. "Het is bijzonder he?", zegt ze, "Ik ben al 78 maar ik blijf er niet om thuis. Zo lang ik nog kan blijf ik gewoon zelf mijn boodschappen doen. Ik moet er niet aan denken om er niet meer uit te kunnen. Morgen word ik 79 en mijn dochter die in de zorg werkt wou komen. Ik heb tegen haar gezegd, blijf jij maar weg! Ja, ze hoest al drie weken maar werkt toch gewoon door omdat het moet. Niet getest en toch moet ze gewoon doorwerken met die ouderen. Is het niet erg?".  Ik schrik van het verhaal van deze vrouw. Ik wens haar een fijne verjaardag en dat ze nog lang zelf haar boodschappen mag doen. Bij thuiskomst was ik eerst mijn handen. Ik vertel Wim van mijn ervaringen en hoe heerlijk ik het vind om naar de winkel te fietsen en mensen te ontmoeten. Onderweg groet iedereen namelijk ook heel vriendelijk. Het is bijzonder deze aparte atmosfeer te ervaren. "Ik ga niet hamsteren, want zelfs als we in de rij zouden moeten staan om de winkel in te mogen, wil ik die sfeer meemaken", zeg ik tegen Wim.

Weerbaar

In de loop van de week worden steeds meer bijeenkomsten en afspraken afgezegd, maar op woensdagavond gaat de Qigong les wel door. In aangepaste vorm dat wel. Niet meer in de sporthal want die is gesloten. Wel in een aparte ruimte waar we voldoende afstand tot elkaar kunnen houden met een kleiner clubje. Ik vind het fijn. Door de Qigong voel ik me meer in balans. Met Qigong doe je ademhalingsoefeningen en bewegingen om je energetische systeem te versterken en weerbaarder te maken tegen ziektes. In Coronatijden heel erg nodig zou je zeggen. Ook in de Qigong les was de sfeer bijzonder.

De hommels vliegen alweer 
Donderdagmiddag werk ik in het hospice. Ook daar gepaste afstand en schone handen. De 'gasten' hoeven we niet extra te beschermen, zij zijn niet in het hospice om beter te worden. Wel moeten we een beetje extra letten op elkaar. Veel van de vrijwilligers werken ook nog gedeeltelijk in de zorg, of behoren tot de groep 'ouderen'. Ik werk er nog lekker in de tuin en spreek met de mevrouw die ook graag buiten is. Ingepakt in dekens zit ze graag uren op het terras onder de overkapping. Ze rookt er haar shagjes, maar geniet ook erg van de buitenlucht. "De lente hangt in de lucht" zegt ze, "voel je het ook zo?". Ja, ik voel het ook zo.
Er worden donderdag al verpleeghuizen gesloten voor bezoek, ook van familie. Wat boffen deze mensen dat ze in het hospice verblijven. Zij kunnen nog bezoek ontvangen, waarbij we proberen de wegen van bezoek en andere mensen zoveel mogelijk van elkaar te scheiden. Ze hoeven in ieder geval niet alleen te zijn en alleen te sterven.
's Avonds op TV hoor ik de boodschap dat alle verpleeghuizen in Nederland op slot gaan. Mensen mogen geen bezoek meer ontvangen en zijn volledig aangewezen op verzorgenden. Medewerkers  die nog wel naar huis gaan en ook verkouden kunnen zijn. (ik moet denken aan het gesprek met de vrouw bij de supermarkt). Gelukkig zijn er bloemen, kaartjes, muziek, lieve mensen die aan iedereen denken.
Die avond geef ik me op als vrijwilliger voor de Luisterlijn, omdat ik de eenzaamheid, paniek, depressie en angst om zich heen voel grijpen. Ik verspreid overal hartjes.

Acceptatie

Mijn moeder van 89 bel ik deze week ook vaker dan anders. Ze is blij dat ze gewoon in haar eigen huis zit. Tafeltje dekje brengt nog haar maaltijd en de buren doen een boodschapje. Ook de thuishulp komt nog elke dag de steunkousen aandoen. In feite is haar leven niet anders dan eerder. Ze komt al tijden niet meer verder dan de het einde van het tuinpad. Toch ervaart ook zij de bijzondere atmosfeer. Op de TV doen de lege schappen haar aan de oorlog denken. Dat maakte haar even bang, maar dat is nu weer over. Ze is blij met de toespraken van Rutte en de koning. "Het is een bijzondere tijd", zegt ze "en het is mooi hoe ze op de TV nu allerlei andere programma's uitzenden." Ze geniet nog meer dan anders van DWDD. Vandaag vraag ik haar of ze bang is. "Nee, ik ben niet bang, waar zou ik bang voor moeten zijn? Als ik ziek word heb ik pech, maar ik zal toch een keer dood gaan."

Ik ben blij met zo'n moeder. Blij met mijn kinderen en mijn partner. Blij omdat zij die me dierbaar zijn, niet banger zijn dan ik. Wij hebben er vertrouwen in dat het goed komt, wat er ook komt. Dat gevoel geeft vrijheid. Ruimte voor nieuwe dingen. Het is lente!











zondag 15 maart 2020

Bang voor de angst!

Mijn moeder van inmiddels 89 jaar zei altijd: "De mens lijdt het meest aan het lijden dat hij vreest."
Gisteren belde ik haar om te vragen hoe het met haar gaat in deze Coronatijden. "Tja, niet zo leuk al dat gedoe met het virus", zegt ze. "Die lege schappen die ik op TV zie, doen me aan de oorlog denken, dat maakt me bang." Vorige week was ik nog bij haar, we wonen 200 km van elkaar verwijderd. We spraken toen over wat als zij of mijn man besmet zouden raken met Corona. Allebei volgens de medische statistieken 'kwetsbaar'. Ze waren er nogal laconiek onder. "Als het zo moet zijn dan is dat zo, ik zal toch ooit eens doodgaan", zei mijn moeder. Ze leeft al een paar jaar in een soort van thuisquarantaine vanwege haar kwalen die haar steeds meer immobiel maken en haar verminderde behoefte om er sowieso nog op uit te gaan.

Alleen sterven?
Ik lees berichten uit Italië, over mensen die zonder hun naasten om zich heen moeten sterven om uitbreiding van het virus in te dammen. Alleen sterven en begraven worden. Wat een eenzaamheid en wat een traumatiserende ervaring voor de familie. Ik heb vannacht besloten om dat met mijn moeder niet te laten gebeuren als zij ziek mocht worden. Verbod of niet, ik laat haar niet alleen sterven!

Waar zijn we bang voor?
De maatregelen en reacties om verspreiding van het virus te voorkomen boezemen mij meer angst in dan het virus zelf. De gevolgen hiervan zullen groter zijn dan die van het virus zelf. Waarom maakt dit virus ons zo bang?

Zijn we bang voor de dood?
Zijn we bang dat we geen controle meer hebben over het leven van onszelf of de ander?
Zijn we bang afwijkend gedrag te vertonen en lopen daarom maar mee met de kudde?
Zijn we bang voor onze dierbaren?

Wat ik wel weet is dat bange mensen gekke dingen doen. En dat is wat mij beangstigd!

Laat je niet gek maken!






dinsdag 10 maart 2020

De natuur doet zijn werk

Het is Corona tijd.

Ik lees het blog van Manon van Leeuwen over de kansen die de Corona crisis in zich heeft.
Blij word ik er van...
Ik vertrouw er altijd op dat eens de wal het schip keert. Het schip van verwoesting, van alles kan, van steeds maar meer, van tijd is geld. Laat Corona die wal zijn. Laat de natuur zijn werk doen!

Zie hier de link naar het blog van Manon.
Manon loves life. So do I!